Blog

Microarray Kan Testi

Genel bilgi:

Meme kanseri kadınlarda görülen erken ölümlerin başta gelen sebeplerinden biridir.Epidemiyolojik çalışmalar,özellikle 30 yaşın altında meme kanseri tanısı konan kadınların % 36 sında kanserin genetik bir bozukluk ile bağlantılı olabileceğini göstermektedir . Bu durum klinik açıdan meme kanserinin erken tanı şansını artırtmaktadır ve tedavi olasılığını yükseltmektedir.

Meme kanserinde, kalıtsal faktörlerin yaklaşık %  5 – 10 oranında sebep olduğu düşünülen başlıca genler BRCA1 , BRCA2 dir.Tümör süpresör özelliklikli olan bu genlerdeki mutasyonların kalıtımsal meme kanserlerinin yaklaşık  % 40 ‘ ından sorumlu oldukları bilinmektedir.

  • Kadınlarda yaşam boyu meme kanseri gelişme riski 1/8; over kanseri gelişme riski ise 1/70 oranındadır.
  • Meme ve over kanserlerinin % 5-10 aileseldir.
BRCA1 ve BRCA2 geninde mutasyon taraması kimlere yapılmalı ?
  • Kendisinde meme ya da over kanseri saptanmış olan kadınlara ( aileye sağlıklı genetik danışma verilebilmesi için )
  • Kendisinde over kanseri saptanmış olan, birinci veya ikinci derece akrabalarında meme ya da over kanseri öyküsü olan kadınlara,
  • Kendisinde 50 yaş öncesinde meme kanseri saptanan kadınlara,
  • Birinci veya  ikinci derece akrabalarında over kanseri öyküsü olan kadınlara ya da erkek bir akrabasında meme kanseri tanısı almış olanlara,
  • Birinci veya ikinci derece akrabalarında BRCA1 ya da BRCA2 geninde mutasyon saptanmış olan kadınlara yapılmalıdır.

BRCA mutasyonu taşıyan kadınlar orta riskli kadınlara göre 2,7 –  6,4 kat artmış yaşam boyu meme kanseri riski ve 9,3 – 35,3 kat artmış yaşam boyu over kanseri riski ile ilişkili bulunmuştur.

  • BRCA1 geni 17q21 bölgesinde ve BRCA2 geni ise 13q12.3 bölgesinde lokalize olan tümör supresor genlerdir.Bu genler DNA tamirinden de sorumludur.  Her iki gende saptanan mutasyonlar kalıtsal meme kanserine yol açar.
  • BRCA1 ve BRCA2 genleri kalıtsal meme kanserinin % 84 ve kalıtsal over kanserinin % 90?ından sorumludur
  • BRCA1 geninde mutasyon taşıyan bir kadında yaşam boyu meme kanseri gelişme riski % 50-80 oranındadır
  • BRCA2 geninde mutasyon taşıyan bir kadında yaşam boyu meme kanseri gelişme riski % 50 oranındadır.

 

  • BRCA1 mutasyonu kadınlardaki yaşam boyu over kanseri riskini % 20-50 oranında artırır.
  • BRCA2 gen mutasyonu kadınlarda yaşam boyu over kanseri riskini % 10-20 oranında artırır.
  • BRCA2 gen mutasyonu taşıyan erkeklerin % 6?sında meme kanseri ortaya çıkar
  • BRCA1 geni için 1600?ün üzerinde ve BRCA2 geni içinse 1800?in üzerinde mutasyon bildirilmiştir.
  • BRCA1 ve BRCA2 geninde mutasyon taşıyan kadınlarda bilateral profilaktik mastektomi ile meme kanseri riski %90 oranında azalırken, profilaktik ooferektomi ile over kanser riski %90 oranında ve meme kanser riski %50 oranında azalır.
  • Affymetrix GeneChip BRCA1-BRCA2 Resequencing Arrayleri kullanılarak kanserli hastalarda yapılan dizi analizi ile meme kanserinden sorumlu tutulan bu genler için bildirilen mutasyonların tespiti yapılabilmektedir.
  • Affymetrix GeneChip BRCA1-BRCA2 Resequencing Arrayleri içinde BRCA1 ve BRCA2 genleri dışında meme kanserinde etkisi olduğu bildirilmiş diğer genler de analiz edilebilir. Bunlar;
  • TP53 (tumor protein p53)
  • PALB2 (partner and localizer of BRCA2)
  • CHEK2 [CHK2 checkpoint homolog (S. pombe)]
  • ATM (ataxia telangiectasia mutated)
  • PTEN (phosphatase and tensin homolog) genleridir.
  • Bu arraylar ile ailesel meme kanserinin kısa sürede ve güvenilir olarak erken tanısı mümkün olmakla birlikte, meme kanserinin erken tedavi edilebilme olasılığı da yükselmekte ve ailesel meme ve/veya over kanserlerinde saptanmış olan mutasyonlar sayesinde, diğer aile bireylerinde bu mutasyonların daha hızlı olarak taranabilmesine olanak sağlanmaktadır
  • Aynı zamanda saptanacak mutasyonlar preimplantasyon genetik tanı için bir temel oluşurabilecektir.
Uyarılar ve Etik
  • Bu test sadece yukarıda belirtilmiş endikasyonlarda uygulanmalıdır
  • Her birey, meme kanseri için genetik test yaptırma hakkına sahiptir, ancak kalıtsal kanserler hakkında bilgilendirilmeli ve risk altındaki akrabaları ile genetik sonuçlarını paylaşmadaki sorumlulukları hakkında bilgi verilmelidir.
  • Meme kanserleri ile ilgili olarak taranacak gen/genlerin penetransı ile çevresel etkenler mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle hastaya, mutlaka test öncesi ile test sonrası genetik danışma verilmelidir.
Şubat 19, 2015 BLOG , , , ,
About gkhn

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.