Ağrı, vücudun herhangi bir noktasından kaynaklanabilecek hoş olmayan sıkıntılı bir algılamadır. En şiddetli ağrılar arasında da doğum ağrısı bulunur. Doğum kanalında bebeğin ilerlemesini sağlayan rahim kasılmaları, doğum ağrısının nedenidir. Bu ağrının giderilmesi anne için çok önemli ve güzel bir durumdur fakat doğum eylemini etkilemeden ve bebeğe zarar verilmeden yapılması gereklidir. Bunu sağlamak için anneye enjeksiyon yoluyla ağrı kesiciler vermek, bebeğin çıkış bölümünü uyuşturmak, anneye anestezik gaz uygulamak gibi yöntemler vardır. Fakat hem bebek hem de anne için en güvenilir ve tercih edilebilir olan ‘epidural anestezi’dir. Bu yöntemde kullanılan lokal anestezik ilaçların bebeğe olan etkileri minimalken annede ağrı kontrolü son derece etkin olacaktır. Eğer doğum zor ve enstrüman kullanmayı gerektirir bir hal alırsa veya doğumun seyri sezaryanla doğuma dönüşse bile anne ağrı duymayacaktır.

Epidural Anestezi Nedir?

Bölgesel anestezi türlerinden biri olan epidural anestezi ile vücudun alt yarısından ağrı sinyallerini beyine götüren sinirlerde iletim durur ve ağrı hissedilmez. Bel hizasında omuriliği çevreleyen zarın dışındaki bölgeye (içerisine girmeden) lokal olarak anestezik ilaç uygulanır. Epidural anestezi uygulanan hastalarda bilinç kaybı olmaksızın ağrı tam olarak kontrol edilir. Kullanılan lokal anestezik ilaçların dozu ağrıyı kesmeye yeterken annenin motor fonksiyonlarını etkilemez. Böylece anne, doğum eyleminin gereken yerlerinde ıkınarak eyleme aktif olarak katılabilecektir. Bu yöntemle normal doğum yapan annelerin hastaneden taburculuğu daha erken olur. Normal doğum eylemi ilerlemeyen ve sezaryan olması planlanan annelerde önceden takılmış epidural anestezi kateteri sayesinde ekstra bir işleme gerek kalmadan sadece verilen lokal anestezik ilacın dozu arttırılarak ameliyat gerçekleştirilebilir. Anne, yine doğum sırasında uyanık kalacak ve bebeğini doğar doğmaz görüp kucağına alabilecektir.

Nasıl Uygulanır?

Anne yan yatar pozisyonda iken dizlerini karnına çekmesi, çenesini göğsüne yaslaması ve sırtını kamburlaştırması istenir. Belinin epidural anestezi uygulanacak bölümü antiseptik bir ilaçla silinir ve ince bir iğne aracılığıyla işlemin yapılacağı aralık uyuşturulur. Epidural iğne kullanılarak epidural aralığa girilir ve çok ince yumuşak yapılı bir kateter iğnenin içerisinden aralığa yerleştirilir. İğne çıkartılırken kateter aralıkta bırakılır. İşlemin her aşamasında annenin hareketsiz kalması çok önemlidir. Böylece ağrı kontrolü için gerektikçe ilaç verilerek uzun süreli ağrı kontrolü sağlanabilir. Hareket ettikçe çıkmaması için kateter annenin sırtına bantlanır. İşlem bittiğinde anne sırtüstü yatabilir veya yatak içi hareketleri serbestçe yapabilir. Kateterin yerini doğrulamak amacıyla test dozunda lokal anestezik ilaç verilir. Ağrı kontrolü için gereken doz, rahim boynu belirli bir açıklığa eriştiğinde uygulanır. Uygulandıktan 15-20 dakika sonra ilaç etkisini gösterecektir. Normal doğum sonrasında da sezaryan sonrasında da, gerek duyulması halinde, kateter yerinde bırakılarak doğum sonrası olabilecek ağrıların giderilmesinde epidural anesteziden yararlanılabilir. İhtiyaç kalmadığında kateterin çekilme işlemi kesinlikle ağrılı değildir.

İstenmeyen etkileri nelerdir?

Yapılan her girişimin komplikasyon ve yan etkileri olabilir. Epidural anestezinin de nadir de olsa yan etkileri ortaya çıkabilir. Anestezi doktorunuz epidural anestezinin faydalarını, risklerini ve istenmeyen etkilerini işlem öncesinde size tekrar açıklayacak ve onayınızı mutlaka alacaktır. Nadir olarak görülebilecek komplikasyonlar:

• Başağrısı
• Tansiyon düşmesi
• Kas ağrıları
• Bel ağrısı
• Bacaklarda geçici güçsüzlük
• Enfeksiyon

Kimlere epidural anestezi uygulanmaz?

• Genel bir enfeksiyon hali varsa
• Epidural uygulanacak bölgede enfeksiyon varsa
• Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu varsa
• Kan sulandırıcı ilaç kullanılıyorsa
• Kafa içi basınç artışı varsa
• Anne istemiyorsa